KOWR pomaga społecznościom lokalnym

W ciągu ponad 25 lat swego funkcjonowania Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa (a wcześniej Agencja Nieruchomości Rolnych) przekazał nieodpłatnie ponad 365 tys. ha gruntów, a w samym 2017r. ponad 2200 ha. Do samorządów lokalnych trafiło łącznie 58,2 tys. ha, a w ubiegłym roku 645 ha. KOWR udzielił też w ubiegłym roku samorządom lokalnym bezzwrotnej pomocy finansowej w wysokości 30 mln zł.

1 września ubiegłego roku rozpoczął pracę Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa. Połączył on zadania Agencji Nieruchomości Rolnych (ANR) i część zadań Agencji Rynku Rolnego (ARR). Jednym z najważniejszych zadań KOWR, wynikających z art. 24, 43 i 44 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa jest nieodpłatne przekazywanie uprawnionym podmiotom nieruchomości wchodzących w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa.

Jednym z najważniejszych beneficjentów nieodpłatnego przekazywania gruntów przez KOWR są jednostki samorządu terytorialnego, które otrzymują grunty na realizację zadań własnych. Od początku działalności KOWR (wcześniej ANR) przekazał nieodpłatnie samorządom 58,2 tys. ha nieruchomości w całym kraju, a w 2017r. – 645 ha.

W ubiegłym roku najwięcej gruntów z Zasobu otrzymały województwa: zachodniopomorskie – 183 ha, pomorskie – 118 ha i warmińsko-mazurskie – 87 ha.

Nieodpłatne przekazywanie gruntów ma znaczący wpływ na poprawę życia ludzi zamieszkałych na terenach wiejskich, a szczególnie popegeerowskich. Powstają na nich, m.in.: szkoły, boiska sportowe, place zabaw i tereny rekreacyjne oraz obiekty użyteczności publicznej, jak: hydrofornie, studnie głębinowe, przepompownie i oczyszczalnie ścieków, drogi dojazdowe, a od 2012r. także nekropolie.

Nieodpłatne przekazanie gruntów może nastąpić na wniosek, np. jednostki samorządowej, skierowany do właściwego oddziału terenowego KOWR.

 

Cztery punkty konieczne do spełnienia przez samorządy lokalne, aby skorzystać z nieodpłatnego przekazania gruntów przez KOWR na realizację celów własnych:

  1. Posiadanie aktualnego planu zagospodarowania przestrzennego albo studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy;
  2. Określenie zadania, z katalogu zadań własnych jednostki samorządu terytorialnego, na które KOWR może przekazać nieodpłatnie nieruchomości zgodnie z ustawą;
  3. Wystosowanie pisemnego wniosku jednostki samorządowej do właściwego oddziału terenowego KOWR;
  4. Precyzyjne wykorzystywanie nieruchomości zgodnie z celem, na jaki została przekazana przez KOWR.

 

Na otrzymanych gruntach samorządy muszą realizować zadania precyzyjnie określone w umowie z KOWR. Jeśli nieruchomość w ciągu 10 lat od przekazana przez KOWR zostanie sprzedana lub zagospodarowana w inny sposób niż określony w umowie, KOWR żąda zwrotu aktualnej wartości pieniężnej tej nieruchomości.

KOWR przekazuje również nieodpłatnie nieruchomości innym podmiotom. Znaczną pulę gruntów w ubiegłym roku przekazał również Lasom Państwowym (216 ha) oraz innym uprawnionym podmiotom (łącznie ponad 1000 ha gruntów). Ponadto przekazano w trwały zarząd grunty znajdujące się pod wodami do Regionalnych Zarządów Gospodarki Wodnej oraz Marszałków Województw, o łącznej powierzchni 3459 ha.

KOWR ma również na uwadze dziedzictwo historyczne Polski i wspiera je, przekazując na rzecz lokalnych społeczności obiekty zabytkowe.

Nieodpłatne przekazania gruntów nie są jedyną formą pomocy, jakiej Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa (następca prawny ANR) udziela samorządom lokalnym. Od 1999 roku kieruje do gmin i spółdzielni mieszkaniowych środki finansowe w postaci bezzwrotnej pomocy. Pomoc ta od 2009 roku jest udzielana w ramach Programu pomocy środowiskom popegeerowskim. Od listopada 2010r. KOWR udziela również bezzwrotnej pomocy finansowej jednostkom państwowym i komunalnym, przejmującym urządzenia, obiekty i sieci energetyczne, wodno-kanalizacyjne, ciepłownicze oraz telekomunikacyjne, które prowadzą działalność w tym zakresie.

Celem programu bezzwrotnej pomocy finansowej jest doprowadzenie obiektów przekazanych beneficjentom przez Ośrodek do stanu technicznego umożliwiającego ich sprawną i bezpieczną eksploatację. Bezzwrotna pomoc finansowa udzielana przez KOWR dotyczy remontów lub przebudowy budynków, lokali i obiektów infrastruktury technicznej, w tym przejętych dróg osiedlowych (dojazdowych), a także podłączenia przekazanych budynków i lokali do istniejących bądź budowanych sieci infrastruktury technicznej. Ponadto wsparcie jest udzielane na budowę budynków oraz lokali mieszkalnych, jak również nowych sieci infrastruktury technicznej, w przypadku gdy budowa zastępuje przekazane obiekty, których remont jest ekonomicznie nieuzasadniony.

Od 1999r. do chwili obecnej bezzwrotna pomoc finansowa przekroczyła kwotę 1 mld zł. W 2017r. udzielono bezzwrotnej pomocy finansowej w wysokości 30 mln zł, z czego: 28,4 mln zł zostało wypłacone gminom i spółdzielniom mieszkaniowym na doprowadzenie mienia nieodpłatnie przekazanego tym jednostkom do stanu technicznego umożliwiającego jego sprawną eksploatację. 75% bezzwrotnej pomocy finansowej dotyczyło inwestycji w zakresie budowy i remontu dróg i chodników, reszta związana była z finansowaniem infrastruktury gospodarki wodno-ściekowej (sieci wodociągowe i kanalizacyjne, oczyszczalnie ścieków, stacje uzdatniania wody, hydrofornie) oraz remontem budynków i lokali, sieci ciepłowniczych czy kotłowni.

 

Foto 1: OT w Olsztynie przekazał nieodpłatnie gminie w Ełku nieruchomość, na której powstał w Bartoszach cmentarz komunalny

Foto 2: OT w Bydgoszczy przekazał gminie Lipno zamieszkały pałac w Chlebowie